Türkiye’de, Steam, Epic Games, PlayStation Store ve Xbox Store gibi önde gelen dijital oyun satış platformlarına temsilcilik açma zorunluluğu getirilmesi yönünde bir düzenleme gündemde. Bu durum, söz konusu platformların ülkemizde engellenebileceği yönünde çeşitli paylaşımların yapılmasına neden oldu. Ancak sektör temsilcileri, “Platformlar bir gecede kapanacak” şeklindeki endişelerin gerçekçi olmadığını belirtiyor.
Steam, Epic Games ve PS Store gibi oyun dağıtım platformları için Türkiye’de yeni bir dönemin başlangıcı olması beklenen bu düzenleme üzerindeki çalışmalar hızla devam ediyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan bu düzenleme taslağı, çevrim içi oyunlar için genel bir yaş yasağı getirmek yerine, yaşa göre derecelendirme sisteminin zorunlu hale getirilmesini öngörüyor.
Buradaki temel amaç, çocukların yalnızca kendi yaş gruplarına uygun oyunlara ulaşmasını sağlamak. Bu uygulama sayesinde, dijital bağımlılık riski ve çocukların uygunsuz içeriklere maruz kalma ihtimalinin azaltılması hedefleniyor.
Ayrıca, oyun dağıtım şirketlerinin Türkiye’de bir temsilcilik açma zorunluluğunun da getirilmesi bekleniyor.
OYUN SEKTÖRÜ BU DURUMA NASIL BAKIYOR? PLATFORMLAR ENGELLENEBİLİR Mİ?
Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Erkin, söz konusu düzenlemeye ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Erkin, bir süredir hem basında hem de sosyal medyada taslakla ilgili çok sayıda haber ve yorumun dolaştığına dikkat çekerek, bunun da oyun camiasında haklı bir kaygıya yol açtığını ifade etti.
Dernek olarak, kamuoyuna yansıyan bu konularla ilgili olarak ilgili kurumlarla temas halinde olduklarını aktaran Erkin, şu değerlendirmelerde bulundu:
“- Her şeyden önce belirtmek isterim ki bu konu yeni bir gelişme değil. Yaklaşık 10 yıldır farklı kurumlar nezdinde oyunlara yönelik bir düzenleme ihtiyacı konuşuluyordu. Özellikle son iki yıldır, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın talepleri doğrultusunda taslak hazırlığı daha somut bir gündem haline geldi. Ancak altını çizmek gerekir ki, taslak henüz ‘son halini almış’ bir metin değil.
– Şu anda dolaşan parçalı bilgilerle kesin yorumlar yapmak sağlıklı bir yaklaşım değil. Taslak henüz kamuoyuna açıklanacak olgunlukta değilken bazı bölümlerinin basına yansıması, içeriğin bağlamı tam olarak anlaşılmadan sert tepkilere neden oldu.
– Bizim ricamız, taslak tamamlanıp resmi bir şekilde paylaşıldığında, bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesidir. Kamu ile yaptığımız görüşmelerde de, metin hazır hale geldiğinde şeffaf bir biçimde kamuoyu ile paylaşılacağı tarafımıza iletildi.”
“ENGELLEME ENDİŞELERİ GERÇEKÇİ DEĞİL”
“Taslak, oyunlara ‘büyük bir yasaklama veya engelleme’ mi getiriyor?” sorusuna karşılık Ali Erkin, şu yanıtı verdi:
“- Gördüğümüz kadarıyla hayır. Taslağın ana odağı, 15 yaş altı bireylerin sosyal medya kullanımına ilişkin düzenlemeler. Oyunlara ilişkin bölüm ise oldukça sınırlı sayıda maddeden oluşuyor. Ayrıca, kamuoyunda yaygınlaşan ‘platformlar bir gecede kapatılacak’ endişesi de gerçekçi değil.
– Taslağın öngördüğü mantık, ani bir kapatma yerine kademeli bir süreci işaret ediyor: Bilgi talebi, uyarılar, tebliğler, idari adımlar ve sınırlı tedbirler gibi aşamaları içeren, aylara yayılabilecek bir sürecin sonunda ciddi kısıtlamaların uygulanabileceği bir yapı öngörülüyor.
– Bu yaklaşım, mevcut durumdan farklı olarak oyun platformlarına en azından sorunları görüşme ve çözüm üretme şansı tanıyacak önemli bir yenilik.”
Ali Erkin, günümüzde internet üzerinden dağıtılan dijital oyunlara özel bir düzenlemenin bulunmadığını vurgulayarak, bu nedenle oyunların çoğunlukla 5651 sayılı yasanın genel hükümleri kapsamında değerlendirildiğini dile getirdi.
Erkin, “Bu durum, savcılık kararlarıyla tek bir adımda erişim engeli gibi sonuçlar doğurabiliyor. Üstelik, sorun giderilse bile otomatik olarak erişimin açılmaması ayrı bir belirsizlik yaratıyor. Oyunlara özel bir yasal çerçeve getirilmesi, bu belirsizliği azaltacak ve ‘tek kararla kapanma’ pratiği yerine sektörümüz için daha yönetilebilir bir yol haritası sunabilir,” şeklinde konuştu.
“YÖNETMELİKLE DETAYLAR DAHA NETLEŞECEK”
Erkin, “Kamuoyunda ‘çok hızlı yürürlüğe girecek, hemen ceza yağacak’ gibi bir algı var. Takvim nasıl görünüyor?” sorusunu yanıtlarken, bu algının doğru olmadığını belirtti.
Ali Erkin, açıklamalarına şöyle devam etti:
“- Metin hala taslak aşamasında ve ilgili kurumlar arasında görüşmeler devam ediyor. Yasa çıksa bile, uygulama detaylarını belirleyen bir yönetmeliğin hazırlanması gerekecek. Bu nedenle, kısa vadede ‘hemen yaptırım’ gibi bir durum beklenmemeli.
– Ayrıca, kullanıcı sayısı düşük veya dönemsel olarak faaliyet gösteren bazı yayıncı launcher yazılımlarının kapsam dışında kalacağını öngörüyoruz. Yasanın detaylarını belirleyecek yönetmelik hazırlandığında bu durum daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır.”
ULUSAL YAŞ DERECELENDİRMESİ Mİ UYGULANACAK?
Erkin, taslakta yaş derecelendirmesi, ebeveyn denetimi ve Türkiye’de temsilci bulundurma gibi üç ana başlığın öne çıktığına işaret ederek, şunları kaydetti:
“- İlk ikisi, yani yaş derecelendirmesi ve ebeveyn denetimi, zaten oyun sektörünün uzun süredir uyguladığı alanlar. Burada kritik olan, uygulamanın teknik gerçeklerle uyumlu bir şekilde yazılmasıdır. Bu sağlandığı sürece, oyun platformlarımızın mevcut uygulamaları yeterli olacaktır.
– Yasa taslağında ulusal bir derecelendirme sistemi kurulması yönünde doğrudan bir madde bulunmuyor. Zaten PEGI gibi uluslararası sistemler ve platformların kendi derecelendirmeleri halihazırda sorunsuz bir şekilde işliyor.
– Bizim dikkat çektiğimiz teknik risk ise şu: Eğer yaş derecelendirmesi olmayan oyunlar için ‘kaldırma’ talebi oluşursa, bu durum yönetilemez bir kaosa neden olabilir. Çünkü sektörde derecelendirmesi bulunmayan içerikler pratikte 18+ kabul edilerek çocuklara sunulmuyor. Biz, bunun yeterli bir önlem olarak kabul edilmesi gerektiğini ilgili yetkililere ilettik.”
“TEMSİLCİ ATANMASI SORUNLARIN ÇÖZÜLMESİNE YARDIMCI OLUR”
Platformların sunduğu ebeveyn kontrol araçlarının genel olarak yeterli olduğu görüşünü dile getiren Erkin, “Ancak ‘kaç saat oynayacak’ gibi sınırların yazılım seviyesinde zorunlu tutulması, pratikte kolayca aşılabilecek çözümler üretilmesine ve hatta korsan kullanım gibi istenmeyen yan etkilere yol açabilir. Bu tür kontrollerin cihaz seviyesinde daha sağlıklı bir şekilde yönetilebileceğini yetkililerle paylaştık,” dedi.
“Türkiye’de temsilci bulundurmak ne anlama geliyor? Ofis açma, ek vergi gibi bir durumu mu ifade ediyor?” sorusuna Erkin, şu yanıtı verdi:
“- Hedeflenen durum bu şekilde görünmüyor. Temel amaç, hukuki ve idari konularda bir muhatap bulunabilmesidir. Kullanıcı anlaşmazlıklarında, siber suç soruşturmalarında veya tüketici şikayetlerinde muhatap bulunamadığında süreç savcılığa taşınabiliyor ve bu da oyunlara yönelik istenmeyen sert sonuçları tetikleyebiliyor.
– Temsilci atanması, sorunların daha hızlı ve doğru kanallardan çözülmesine önemli ölçüde yardımcı olur. Burada istenen, bir kişi veya bir şirketin temsilci olarak belirlenmesi; bu platformlara ‘ağır mali yük’ getirecek bir model olarak tasarlanmamıştır.”
ROBLOX’UN DURUMU
Erkin, uzun süredir erişim engeli bulunan Roblox ve benzeri platformlar için bu sürecin ne ifade ettiğine ilişkin olarak, “Yasa yürürlüğe girip uygulanabilir bir çerçeve oluştuğunda, uyumluluk sağlayan platformların yeniden erişime açılmasının önü daha net bir şekilde açılacaktır. Bu kapsamda, Roblox’un yeniden erişime açılmasının önündeki temel engelin de mevcut yasal boşluk olduğunu düşünmekteyiz,” dedi.
Taslağın tamamını görmeden, sızan parçalar üzerinden kesin hüküm vermemenin önemini vurgulayan TOGED Yönetim Kurulu Başkanı Ali Erkin, “Türkiye’nin parlayan endüstrilerinden biri olan oyun sektörü özelinde yapılacak tüm düzenlemeler, ülkemizin oyun geliştirici sektörü ve oyun ihracatındaki konumunu ciddi şekilde etkileyebileceğinden, süreci dikkatle ve yakından takip ediyoruz. Sektörün teknik gerçekleriyle uyumlu bir yasa ve yönetmelik dili oluşması için ilgili kurumlarla çalışmaya devam edeceğiz. Kamuoyuna yansıyan ‘yerli derecelendirme, ek vergiler, keyfi kapatma’ gibi iddialar, bizim gördüğümüz taslak çerçevesinde yer almıyor. Oyuncuların kaygılarını anlıyor, saygılı bir biçimde görüş bildiren herkese teşekkür ediyoruz,” ifadeleriyle sözlerini tamamladı.
