Avrupa Komisyonu, popüler sosyal medya uygulaması TikTok’un, bağımlılık oluşturma potansiyeli taşıyan tasarım tercihleri nedeniyle Dijital Hizmetler Yasası’na (DSA) aykırı davrandığına dair ön tespitlerde bulundu. Eğer platform gerekli uyumu sağlamazsa, küresel gelirinin yüzde 6’sına kadar ulaşabilecek ciddi bir para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
Avrupa Komisyonu, yaptığı açıklamada, TikTok’un Dijital Hizmetler Yasası’nı (DSA) ihlal ettiğine dair ilk bulgulara ulaşıldığını kamuoyuna duyurdu.
Komisyonun değerlendirmelerine göre, uygulamanın “sonsuz kaydırma” özelliği, videoların otomatik olarak oynatılması, anlık bildirimler ve kullanıcıya özel olarak yüksek derecede kişiselleştirilmiş içerik öneri sistemleri, özellikle çocuklar ve gençler için ciddi riskler barındırıyor.
Komisyonun açıklamasında, TikTok’un bu tür tasarım elementlerinin kullanıcıların hem fiziksel hem de zihinsel sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini yeterli düzeyde analiz etmediği belirtildi.
TİKTOK KULLANIMINDA “OTOMATİK PİLOT” ETKİSİ
Komisyon, bazı tasarım özelliklerinin, kullanıcılara sürekli olarak yeni içerik “ödülleri” sunarak kompulsif (zorlayıcı) davranışları tetiklediğini ve böylece kullanımın adeta bir “otomatik pilot” moduna geçmesine yol açtığını vurguladı.
Bu aşamada Avrupa Birliği, TikTok’tan uygulamanın temel tasarımında değişiklikler yapmasını, sonsuz kaydırma gibi bağımlılık yapıcı özellikleri pasif hale getirmesini, etkili ekran süresi kısıtlamaları ve mola hatırlatıcıları eklemesini, ayrıca öneri sistemini kullanıcı sağlığını gözetecek şekilde yeniden düzenlemesini talep ediyor.
“EN ÇOK GECE YARISINDAN SONRA KULLANILIYOR”
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel’de gazetecilere verdiği demeçte, mevcut verilerin TikTok’un Avrupa Birliği’nde 13-18 yaş grubundaki kullanıcılar arasında gece yarısından sonra en yoğun kullanılan platform olduğunu gösterdiğini aktardı. Regnier, ayrıca 12-15 yaş aralığındaki çocukların yüzde 7’sinin uygulamada günde 4-5 saat geçirdiğini ifade etti.
Regnier, bu durumun ciddiyetini şu sözlerle açıkladı: “Bu özellikler, özellikle çocuklarımızda uygulamanın zorlayıcı bir şekilde kullanılmasına yol açıyor. Bu da ruh sağlığı ve genel esenlikleri açısından büyük riskler taşıyor.”
POTANSİYEL PARA CEZASI GÜNDEMDE
Süreç, Avrupa Dijital Hizmetler Kurulu’nun da katılımıyla devam edecek. Eğer TikTok’un uyum sağlamadığı tespit edilirse, platforma küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar çıkabilecek bir para cezası uygulanabileceği belirtildi.
TİKTOK’TAN SERT KARŞI ÇIKIŞ
TikTok ise Komisyonun bulgularını “hatalı” ve “gerçek dışı” olarak nitelendirerek itiraz edeceklerini açıkladı. Şirket sözcüsü, “Komisyonun ön bulguları, platformumuzu tamamen yanlış ve asılsız bir biçimde tanımlamaktadır.” ifadelerini kullandı.
Açıklamada, “Bu bulgulara karşı, yasal olarak elimizde bulunan tüm yolları kullanarak itiraz edeceğiz.” denildi.
